[-] >
  • macaa

    Çağdaş Afrika Sanatı’nın Afrika Kıtasındaki İkinci Evi Marakeş’te: MACAAL Çağdaş Sanat Müzesi

    Marakeş, MACAAL Çağdaş Sanat Müzesi

    Çağdaş Afrika Sanatı; sayısı sürekli artan fuarları, sergileri ve müzeleriyle her geçen gün görünürlüğünü ve önemini artırıyor. Geçtiğimiz yıl Cape Town’da açılan Zeitz MOCAA’dan sonra Çağdaş Afrika Sanatı, Afrika kıtasındaki ikinci evine, MACAAL Museum of African Contemporary Art Al Maaden (Al Maaden Çağdaş Afrika Sanat Müzesi)’e kavuştu. Afrika ve diasporasından en önemli sanatçılar artık MACAAL bünyesinde karşımıza çıkacak. Böylece perdenin arkasından dünya sahnesine çıkan Afrika Sanatı, tüm zenginliği, ruhu ve renkleriyle uluslararası platformda var olmaya devam edecek.

    MACAAL © SIMO DRISSI. Kaynak: museumnetwork.sothebys.com

    MACAAL © SIMO DRISSI. Kaynak: museumnetwork.sothebys.com

    Ön açılışını 2016’da yapan MACAAL, geçen hafta uluslararası açılışını gerçekleştirerek resmen dünya sahnesine çıktı. Gözleri Marakeş’e çeviren bu özel ve kar gütmeyen müzenin misyonu ve amacı oldukça önemli. MACAAL’ın kurucusu ve direktörü Othman Lazraq, müzenin Fas ve çevresinde sanatı tanıtmak, desteklemek ve kıtanın zengin kültür sanat mirasını yansıtmak olduğunu söylüyor. Afrika kıtası ve diasporasından gelen, tanınan ve genç birçok önemli sanatçının eserlerinden oluşan sergileri, etkinlik ve eğitim programlarıyla MACAAL yeni bir diyalog ve etkileşim platformu oluşturmaya başladı bile.

    Namsa Leuba

    Namsa Leuba, Statuette Kafigeledio Prince – Guinea, 2011, Ya Kala Ben series © Namsa Leuba and Art Twenty One Gallery. “Africa Is No Island,” the Museum of African Contemporary Art Al Maaden (MACAAL), Marrakech, 2018. Fotoğraf: Museum of African Contemporary Art Al Maaden.

    Fas’ın konumu göz önüne alındığında MACAAL’ın Marakeş’te bulunması oldukça önemli. Afrika ve Arap dünyasının kesiştiği noktada yer alan Fas, gerek Afrika kıtasındaki sanatsal gelişmelere ortak olmayı gerekse Orta Doğu coğrafyasında yükselen trendleri yakından takip etmeyi kolaylaştırıyor. Bir diğer yandan ise Avrupa’ya olan yakınlığı, Afrika sanatının uluslararası camiayla buluşması ve geniş kitlelere ulaşmasını mümkün kılıyor.

    Hicham Benohoud ‘’Untitled’’, © www.macaal.org

    Hicham Benohoud ‘’Untitled’’, © www.macaal.org

    Müzelerin olmazsa olması, ruhunu ve misyonunu yansıtan bir binaya sahip olması. Bu açıdan MACAAL’ın binasına baktığımızda, 700 metrekarelik iki katlı yalın ve güçlü bir bina görüyoruz. Nieto Sabejano tarafından tasarlanan, küp şeklinde 3 bloğun bir araya getirilmesiyle oluşturulan bina Marrakeş’in kırmızı renklerini yansıtıyor. Binanın en dikkat çekici özelliklerinden biri ise ana girişi oluşturan yatay blok. Binanın yalın ve sağlam bir duruşa sahip dış yüzeyiyle zıtlık yaratan iç alanları ise oldukça aydınlık ve ferah.

    Nicola Lo Calzo, Portrait de David Godonou-Dossou, riche marchand et fondateur de la dynastie Godonou-Dossou, Porto Novo, Bénin, 2011, © Nicola Lo Calzo, Fotoğraf: The Museum of African Contemporary Art Al Maaden. Kaynak: www.vogue.com

    Nicola Lo Calzo, Portrait de David Godonou-Dossou, riche marchand et fondateur de la dynastie Godonou-Dossou, Porto Novo, Bénin, 2011, © Nicola Lo Calzo, Fotoğraf: The Museum of African Contemporary Art Al Maaden. Kaynak: vogue.com

    MACAAL’da Afrika ve diasporasında üretilen Çağdaş ve Modern sanat eserleri, dijital sanat, resim, heykel, video, fotoğraf çalışmalarından en güzel örnekler izleyicinin beğenisine sunuluyor. Binanın üst katında müzenin uzun süreli sergisi, Lazraq koleksiyonundan seçme eserleri görüyoruz. Yarı kalıcı olan bu sergi, Lazraq ailesinin son 40 yılda topladığı 2.000’den fazla Modern ve Çağdaş Sanat eserlerinden oluşuyor. Moataz Nasr, Sergei Attukwei Clottey, Farid Belkahia burada eserleri sergilenen sanatçılardan birkaçı. Müzenin kurucusu ve direktörü Lazreq’e göre MACAAL’da sergilenen eserlerin her biri ayrı bir hikaye anlatıyor.

    Leila Alaoui ‘’Moroccans’’, Kaynak: www.npr.org

    Leila Alaoui ‘’Moroccans’’, Kaynak: npr.org

    Müzenin girişinde 2016 yılında bir terrör saldırısı sonucu hayatını kaybeden, aynı zamanda Othman’ın arkadaşı olan, Fransa-Fas asıllı fotoğrafçı Leila Alaoui anılıyor. Mermer bir kemerin altında karşımıza çıkan sanatçının ‘’Faslılar’’ (Moroccans) adlı fotoğraf serisi, bilinmeyen yaşamları anlatıyor. Sergileme, kemerin iki tarafında bulunan ve İtalyan sanatçı Anna Raionda tarafından yapılan ses yerleştirmeleri ile tamamlanmış. Yerleştirmeler Marakeş’in çarşılarından gelen sesleri galeriye taşıyor. Othman’a göre bu çalışma galeriye aidiyet ve tanınmışlık hissi katıyor. ‘’Hedef kitlemiz yerel halk. Faslıların yüzde 80’i hayatlarında hiç müzeye gitmemişler, biz onların kendilerini evdeymiş gibi hissetmelerini istiyoruz’’ diyor.

    Sol: Maimouna Guerresi – Trone in White, 2016 / Sağ: Maimouna Guerresi – Trone in Black, 2016, Fondation Alliances Collection, © Maimouna Guerresi ve Mariane Ibrahim Gallery.

    Sol: Maimouna Guerresi – Trone in White, 2016 / Sağ: Maimouna Guerresi – Trone in Black, 2016, Fondation Alliances Collection, © Maimouna Guerresi ve Mariane Ibrahim Gallery.

    Müzenin alt katında ise 24 Şubat-24 Ağustos 2018 tarihleri arasında ‘’Afrika is No Island’’ adlı muhteşem bir sergi ziyaretçileri karşılıyor. Gelenek, aile ve çevre gibi birçok konuya değinen bir sergide sunulan tanınan ve yeni toplam 40 sanatçının fotoğraf çalışmaları Afrika kıtasına sanatçıların lenslerinden bakma imkanı sunuyor.

    Africa is No Island Sergisi’nden bir kare. Joana Choumali, Mme Djeneba Haabré, la dernière génération series, 2013-2014, © Joana Choumali ve 50 Golborne Gallery. Fotoğraf: Saad Alami, kaynak: www.vogue.com

    Africa is No Island Sergisi’nden bir kare. Joana Choumali, Mme Djeneba Haabré, la dernière génération series, 2013-2014, © Joana Choumali ve 50 Golborne Gallery. Fotoğraf: Saad Alami, kaynak: vogue.com

    Maimouna Guerresi, Baudouin Mouanda, Ayana V. Jackson ve Walid Layadi-Marfouk gibi isimlerin fotoğraflarının bir araya getirildiği sergide Afrika denilince akla gelen basmakalıp düşünce biçiminin ötesine geçen ziyaretçiler kıtanın sahip olduğu yaratıcı enerji ve birikimi yakından gözlemleme fırsatı elde ediyor.

    Simge Erdoğan

  • ZeitzMOCAA

    Zeitz MOCAA

    Dünyanın En Önemli Çağdaş Afrika Sanatı Müzesi

    Son zamanların en önemli sanatsal projelerinden biri olarak gösterilen Zeitz MOCAA Çağdaş Sanat Müzesi’yle başlayacak olan yolculuğumuz, ilerleyen haftalarda Louvre Abu Dhabi, Tate St Ives, Çin Design Society ve Japonya Yayoi Kusuma Müzesi ile devam edecek. Gelin dünyada birçok alanda ilki gerçekleştirecek olan Zeitz MOCAA’ya beraber bakalım.

     

    Dünyanın En Önemli Çağdaş Afrika Sanatı Müzesi

    Zeitz MOCAA, Cape Town, Güney Afrika

    Güney Afrika, Cape Town’dayız. Şehrin kalbinin attığı renkli Victoria & Alfred rıhtımında yükselen tarihi bina artık dört gözle beklenen Zeitz MOCAA Çağdaş Sanat Müzesi’ne ev sahipliği yapıyor. Alman koleksiyoner Jochen Zeitz’in önderliğinde kurulan, ikonik Grain Silos binasında 22 Eylül’de kapılarını açan müze 9.500 metrekarelik etkileyici binası, ses getiren açılış sergileri ve geniş koleksiyonuyla şimdiden gerek Afrika kıtası ve çevresinin gerekse dünya sanat sektörünün parlayan yıldızı haline geldi.

    Zeitz MOCAA, Heatherwick Studio, Fotoğraf: Iwan Baan

    Zeitz MOCAA, Heatherwick Studio, Fotoğraf: Iwan Baan

    Afrika ve diasporasının çağdaş sanatını Afrika kıtasında sergileyecek olan ilk müze olma ünvanına sahip olan Zeitz MOCAA’nın açılacağı ilk olarak 2013 yılında duyuruldu. 4 yıldan fazladır açılış çalışmaları sürdürülen, Victoria and Alfred Waterfront ve Jochen Zeitz işbirliğiyle kurulan Müze, Cape Town için tarihi anlam taşıyan Grain Silo Kompleksi’nde bulunuyor. 1921 yılında inşa edilen kompleks, şehrin gerek kültürel gerekse tarım ve endüstri mirasının en önemli simgelerinden biri. Yarım yüzyıldan uzun süredir Afrika’nın güneyinin en uzun binası olma ünvanına sahip olan bina, 2001 yılına kadar kıtanın ekonomik kalkınmasında kilit bir rol oynadı. Zamanında Afrika kıtasının tahıl üretiminin merkezi olduktan sonra uzun yıllar terkedilen bu fabrika, artık günümüzün en önemli çağdaş sanat müzelerinden biri.

    Zeitz MOCAA, Heatherwick Studio, Fotoğraf: Iwan Baan

    Zeitz MOCAA, Heatherwick Studio, Fotoğraf: Iwan Baan

    Binanın 9 katlı, geniş yuvarlak hücrelerden oluşan ilginç ve görkemli yapısı, Cathedral formundaki geniş avlusu ve Cape Town’daki konumu en az koleksiyonu ve sergileri kadar ilgi çekiyor. Londra merkezli Heatherwick Studio tarafından restore edilen 9.500 metre karelik müzenin geniş sergi salonları, açık hava teras heykel sergisi alanı, devlet sanat koleksiyonu deposu ve restorasyon alanları, kitapevi, restoran/bar ve okuma odalarında kaybolmamak elde değil. Müzenin direktörü ve baş küratörü Mark Coetze, müzenin kuruluşundaki 4 yıllık yoğun çalışmanın ve 1.000’den fazla insanın emeğinin altını çiziyor.

    Zeitz MOCAA, Heatherwick Studio, Fotoğraf: Iwan Baan

    Zeitz MOCAA, Heatherwick Studio, Fotoğraf: Iwan Baan

    Müzenin en önemli destekçilerinden Robert Redford V&A Waterfront ve Johan Zeitz’i tebrik ederek müzenin kuruluşunda rol almaktan duyduğu mutluluğu belirtiyor. ”Afrika ve diasporasının sanatını temsil etmek ve sanattaki birliği kutlamak için Cape Town’dan daha iyi bir yer düşünemiyorum. Umarım ilerleyen zamanlarda Zeitz MOCAA daha fazla işbirlikleri kurarak dünya sanatındaki yerini güçlendirir.” Müzenin diğer önemli destekçilerinden Kofi Annan ise Afrikalı oldukça yetenekli ve tutkulu sanatçılara platform sağlayan müzenin, sanat camiasındaki büyük bir boşluğu doldurduğunu belirtiyor ve müzenin kuruluş yolculuğunda yer almaktan gurur duyduğunu söylüyor.

    Athi-Patra Ruga, Proposed Model for Tseko Simon Nkoli Memorial, 2017.

    Athi-Patra Ruga, Proposed Model for Tseko Simon Nkoli Memorial, 2017.

    Zeitz MOCAA, kıtada 54 ülkede yaşayan insanların hikayelerini anlatmak ve Afrika sanatını uluslararası sanat camiasında temsil etmek misyonuyla yola çıktı. Bu bağlamda müze, Afrika ve çevresinin çağdaş sanatını toplamak, korumak, araştırmak, uluslararası sergiler düzenleyerek uluslararası diyaloğu güçlendirmek ve eğitim programları ile sanata erişimi desteklemeyi amaçlıyor. Kar amacı gütmeyen bir müze olan Zeitz MOCAA’nın kalıcı sergileri, dünyaca ünlü Alman koleksiyoner Jochen Zeitz’ın 21. Yüzyıl Afrika Sanatı eserlerinden oluşan geniş kişisel koleksiyonundan oluşuyor. Müzenin 100’den fazla sergi salonunda sanatseverlerle buluşacak olan bu özel koleksiyonun ve yükselen Afrikalı sanatçıların eserlerinden oluşan dönemsel sergilerin yanı sıra Sanat Eğitimi Merkezi, Küratöryel Çalışmalar, Fotoğrafçılık ve Kostüm Enstitüsü gibi merkezler de Afrika sanatını gözler önüne seren çalışmalar yapacak.

    William Kentridge - More Sweetly Play the Dance

    William Kentridge – More Sweetly Play the Dance

    Müzenin koleksiyon sergilemeleri ve açılış sergileri müzenin misyonunu iddialı bir şekilde ortaya koyan nitelikte. İngiliz-Nijeryalı sanatçı Yinka Shonibare MBE’nin canvasları, Cape Town doğumlu Nicholas Hlano’nun kauçuk ve kurdeleden yaptığı büyük ejderha heykeli sergilerin zenginliğini gösteren örneklerden sadece birkaçı. Müzenin açılışı için özel olarak planlanan üç sergi; Zinbabweli Kudzanai Cjhiurai retrospektifi (22 Eylül-31 Mart 2018), dünyaca ünlü ve ödüllü fotoğraf sanatçısı Edson Chagas’ın ‘’Luanda, Encyclopedic City’ Sergisi (22 Eylül-13 Ocak 2018) ve Güney Afrikalı sanatçı Nandipha Mntambo retrospektifi (22 Eylül-27 Ocak 2018) ziyaretçilere bambaşka bir Afrika sunuyor.

    Nandipha Mbtambo, Emabutfo, Material Value solo exhibition

    Nandipha Mbtambo, Emabutfo, Material Value solo exhibition.

     

    Cyrus Kabiru, Macho Nne.

    Cyrus Kabiru, Macho Nne.

     

    El Anatsui, Dissolving Continents, 2017.

    El Anatsui, Dissolving Continents, 2017.

     

    Mary Sibande, In the Midst of chaos there is opportunity, 2017.

    Mary Sibande, In the Midst of chaos there is opportunity, 2017.

     

    Kudzanai Chiurai

    Kudzanai Chiurai

    “All things being equal” başlığı altında müzenin farklı katlarında eserleri sergilenen Afrika ve diasporasından sanatçıların listesi şöyle:

    Leonce Raphael Agbodjélou (Benin), Ghada Amer (Egypt), 
El Anatsui (Ghana)
, Joël Andrianomearisoa (Madagascar), Roger Ballen (United States of America), Njideka Akunyili Crosby (Nigeria), Godfried Donkor (Ghana), Hasan and Husain Essop (South Africa), Frohawk Two Feathers (United States of America), Kendell Geers (South Africa), 
Frances Goodman (South Africa), 
Lungiswa Gqunta (South Africa), 
Nicholas Hlobo (South Africa), 
Taiye Idahor (Nigeria), 
Rashid Johnson (United States of America), 
Isaac Julien (United Kingdom), 
Cyrus Kabiru (Kenya), 
William Kentridge (South Africa), 
Glenn Ligon (United States of America), 
Liza Lou (United States of America), 
Mack Magagane (South Africa), 
Misheck Masamvu (Zimbabwe), 
Mohau Modisakeng (South Africa), 
Daniella Mooney (South Africa), 
Sethembile Msezane (South Africa), 
Zanele Muholi (South Africa)
, Wangechi Mutu (Kenya), Gareth Nyandoro (Zimbabwe), 
Chris Ofili (United Kingdom), 
Owanto (Gabon), 
Jody Paulsen (South Africa), 
Thania Petersen (South Africa), 
Jeremiah Quarshie (Ghana), 
Athi-Patra Ruga (South Africa), 
Chéri Samba (Democratic Republic of Congo), Mary Sibande (South Africa), Julien Sinzogan (Benin), 
Penny Siopis (South Africa), 
Marlene Steyn (South Africa)
, Hank Willis Thomas (United States of America), Kehinde Wiley (United States of America)

    Kendell Geers, Hanging Piece, 1993.

    Kendell Geers, Hanging Piece, 1993.

     

    Müzenin çatısındaki heykel bahcesi, Now and Then: El Loko/Kyle Morland ikilisine ait ortak bir çalışma

    Müzenin çatısındaki heykel bahçesi, Now and Then: El Loko & Kyle Morland ikilisine ait ortak bir çalışma.

    Zeitz Koleksiyonu ve Jochen Zeitz Hakkında

    Girişimci işadamı Jochen Zeitz tarafından 2002 yılında kurulan Zeitz Koleksiyonu, Afrika ve diaspora çağdaş sanatını temsil eden dünyadaki en önemli koleksiyonlarının başında gelmektedir. Afrika kıtasının kültürel mirasını toplamak ve korumayı amaç edinen koleksiyon, İsviçre, İspanya, Güney Afrika ve Kenya Segera Retreat’teki birçok alanda sergileniyor. Kültürlerarası Ekosfer Koruması için Zeitz Vakfı’yla işbirliği içinde çalışan koleksiyon, aynı zamanda 4C olarak bilinen – doğal kaynakları koruma, toplum, kültür ve ticaret- alanlarındaki yaratıcı aktiviteleri sürdürmek, kültürlerarası ilişki ve anlayışı güçlendirmek, kültürel çeşitlilik bilincini artırmak ve örnek olmak amacıyla çalışmalarını sürdürmektedir.

    Zeitz Koleksiyonu kuratörü Mark Coetze aynı zamanda Zeitz Koleksiyonun kültür uzmanı olarak görev yapmaktadır. Vakıf ve koleksiyon Segera, Kenya ve global çerçevede birlikte çalışmaya devam etmektedir.

    Jochen ZEITZ
    Zeitz MOCAA Kurucusu ve Başkanı

    Jochen Zeitz

    İş hayatı, doğal kaynakların korunması ve hayırseverlik alanlarında dünyanın önde gelen isimlerinden biri olarak gösterilen Jochen Zeitz, 30 yaşında Alman tarihinin en genç CEO’su olduktan sonra, 18 yıl boyunca PUMA başkanı ve CEO’su olarak görev yaptı. İflasın eşiğindeki PUMA’yı dünyanın en önemli üç spor ürünü markasından biri haline getiren Zeitz, markanın satışlarını 4 bilyon dolar ve yüzde 4000 oranında arttırdı. PUMA’da görev aldığı süre boyunca, ses getiren bir girişime imza atarak Çevre Kar ve Kayıp Hesabının ( E P&L) kurulmasına öncülük etti ve çevreye ve sosyal meselelere duyarlı yeni bir iş modelinin oluşmasına ilham kaynağı oldu. 2010 yılında PUMA’dan emekli olduktan sonra çevre, sürdürülebilirlik ve hayırseverlik işlerine odaklandı. 2013 yılında Sir Richard Branson ile beraber içinde Mohammed Yunus, Mo İbrahim, Paul Polman ve Arianna Huffington gibi dünya liderlerinin bulunduğu The B Takımını kurarak sosyal meselelere ve çevreye duyarlı iş modeli bilincini pekiştirmeye devam etti. Harley Davidson, Cranemere Sürdürülebilir Yatırım Şirketi, Widerness Safari kurullarında yer alan Zeitz, aynı zamanda uluslararası lüks ürünler şirketi Kering Sürdürülebilirlik Komitelerinde kurul üyeliği ve başkanlık yaptı.

    Hayatı boyunca en büyük tutkusu, Afrika ve vahşi yaşam olan Zeitz, Kenya’da Segera Conservancy 50.000 dönümlük doğa alanını açtı. 2012 yılında açılan Segera Retreat ziyaretçilerine tamamen sürdürülebilir, lüks eco-safari tecrübesi sunarak dünyanın en önemli safari tatil yeri haline geldi. 4C prensibi olarak bilinen- doğal kaynakları koruma, toplum, kültür ve ticaret alanlarına odaklanan Zeitz Vakfı’nın kurucusu olarak, 6 tane ekolojik ve sürdürülebilir okul (2015 LEED ‘’Dünyanın En Yeşil Okulu Ödüllü) ve futbol akademisi kurdu, kabileler arası anlayış ve kadınların güçlenmesi alanında çalışmalar yaptı ve Kenyalı öğrencilere eğitim bursları sağladı. Zeitz aynı zamanda kar gütmeyen ‘’The Long Run’’ girişiminin kurucusu olarak vahşi yaşam alanlarının korunması için çalışmalar yaparak, Afrika ve çevresindeki 520.000 insanın yaşamına dokundu.

    2013 yılında V&A Waterfront iş birliğiyle Güney Afrika, Cape Town’da Zeitz Afrika Çağdaş Sanat Müzesi’nin (Zeitz MOCAA) kurulması için çalışmalara başladı. Zeitz MOCAA, Zeitz’ın dünyaca ünlü, Afrika ve diasporası çağdaş sanat eserlerinden oluşan kişisel koleksiyonuna ev sahipliği yapıyor. Aynı zamanda Zeitz, Anselm Grün ile beraber yazdığı ve 15 dile çevrilen ‘’The Manager and the Moenk’’ kitabının ve John Elkington ile birlikte yazdığı “The Breakthrough Challenge” kitabının yazarıdır.

    Profesyonel yaşamı boyunca sayısız ödül alan Zeitz, ‘’Yılın Girişimcisi’’, ‘’Yılın Trend Belirleyicisi’’ ve ‘’Avrupa’nın En İyi İş Kuruluşu’’ Ödüllerinin sahibidir. Ayrıca Financial Times tarafından 3 kere ‘’Yılın Stratejicisi’’ seçilmiştir. Federal Alman Cumhuriyeti tarafından ödüllendirilmiş, Kenya Vahşi Yaşam Birimi tarafından ‘’ Onursal Kenya Koruyucusu’’ seçilmiştir. 2015 yılında Salt Dergisi tarafından hazırlanan ‘’Dünyanın En Önemli 100 Yardımsever Liderleri’’ listesinde 18. Sırada yer almış, FIRST Dergisi tarafından ödüllendirilmiş ve 2016 yılında OOM tarafından hazırlanan ‘’Dünyanın En İlham Veren 100 Kişisi’’ listesine girmiştir.