[-] > ARTINTERNATIONAL DİĞER ETKİNLİKLER > ArtInternational 2014 “Alternatifler” Üzerine
  • ArtInternational 2014 “Alternatifler” Üzerine

    Yazı: Merve Ünsal

    ArtInternational’ın bu seneki “Alternatifler” bölümünde 49A, 5533, Bağımsız Sanat Derneği, Bandrolsüz, collectorspace, PASAJ, Protocinema, Reccollective, Sütüdyo, SPOT ve Torun’un projeleri yer alıyor. Alternatifler Haliç Kongre Merkezi Oditoryumu’nda gerçekleşiyor. Bu bölümü, Özge (Ersoy) ile birlikte tasarladık.

    Öncelikle Alternatifler ismiyle başlamak lazım; Özge ile bu teklifi aldığımızda beri düşündüğüm, bu kadar küçük bir ekosistemde kimse gerçekten alternatif olamayacağı idi.

    ArtInternational’ın her şeyden önce bir yer olduğunu düşünüyorum; belli kuralları ve zaman aralığı olan bir kurgu, bir platform. Dört gün süren fuar kapsamında, Alternatifler bölümü, kendi sanatçılarını tanıtan ve satış yapan galerilerle çevrili olacak. Buradaki “Alternatifler”, galerilerin dışında kalan veya SALT, ARTER ve İstanbul Modern gibi büyük kurumlar tarafından desteklenmeyen veya onlarla doğrudan ilişkide olmayan üretimlere bakıyor. Odağımız Türkiye; çoğunlukla İstanbul, kısmen de İzmir ve Ankara. Yaptığımız kesinlikle geniş kapsamlı bir seçki değil.

    Collectorspace ArtInternational Alternatifler'de

    Collectorspace ArtInternational Alternatifler’de

    İstanbul Manifaturacılar Çarşısı’nda yer alan 5533’ü örnek olarak alalım. Farklı kuşaklardan iki sanatçı tarafından kurulan 5533, beş seneyi aşkın süredir her yıl programa şekil veren başka bir sanat yönetmeni veya küratör ile çalışıyor. Diğer tarafta ise SPOT var. Güncel sanat profesyoneli olmayan kişilere verdiği eğitimden sağladığı geliri yayınlara ve yeni sanat işlerinin üretimine harcayan bir oluşumdan bahsediyoruz. Bu iki inisiyatif sanata veya üretime bakışları açısından birbirinden çok farklı olmayabilir. Ancak destek yapıları ve varoluş sebeplerinin çok değişik olduğunu söylemek gerek. Dolayısıyla Alternatifler kendi içinde de alternatiflere ev sahipliği yapıyor. Burada bir tür uyuşma yok. Karışık bir grup olduğumuzu kabul etmemiz lazım.

    collectorspace, Anita Di Bianco’nun gazetelerdeki tekziplerden düzenlediği ‘yeni’ gazete üretme projesinin Türkiye edisyonunun lansmanını fuarda yapıyor. collectorspace daha önce bu işin önceki versiyonlarını BAS Koleksiyonu’ndan bir seçki olarak Taksim’deki mekanlarında göstermişti. Devam etmekte bir projeyi üretmek, sürdürülmesini sağlamak, koleksiyonlar üzerine düşünen bu ufak kurumun vizyonunu farklı açılardan düşünmemizi sağlıyor. Paletler üzerine yığılmış gazetelerin mütevazı sunumu da, sanat objesi olarak algıladığımız ‘şey’in ne olup ne olmadığını sorgulamamızı sağlıyor.

    Alternatifler‘de her şey ilişkiler üzerinden ilerliyor. İnisiyatifler de bunlar üzerine kurulu; projektörünü kurmaya yardım eden elektrikçi komşu, hoşgörülü ev sahibi veya ilk defa sergilenen bir işin zayıflıklarını ortaya çıkaran mahallenin çocukları da dahil olmak üzere. Bence fuardaki bu bölüm inisiyatifler arasında ilişkiler kurmaya destek olacak. Bu “alternatifleri” tanıyan ve bazı projelerine katılan izleyiciler olarak, herkesin yaptıkları arasında bağlantılar kuracak, “beraber bir şey yapsanız çok hoş olmaz mıydı” diyebilecek ayrıcalıklı bir konumda olduğumuzu düşünüyorum. Bandrolsüz ve Reccollective’in en başından beri birbirine bağlı; 5533 buradaki inisiyatiflerin birçoğuna ev sahipliği yaptı; ve şimdi düşünemediğim bir sürü ilişki de cabası. Bu tür “ilişki kurma” biçimleri geçen seneki fuarda da yaşandı. Örneğin m-est  –üzerinde Özge ile beraber çalıştığımız İnternet yayını – PASAJın davet ettiği sanatçıyla bir söyleşi yayınlamıştı. Bu söyleşi, beraber geçirilen zamanın bir kaydı, gerçekleşen “dirsek temasının” bir nevi çevirisi idi.

    PASAJ ArtInternational Alternatifler'de

    PASAJ ArtInternational Alternatifler’de

    Peki “Alternatifler” kime hizmet ediyor? Kendi hedeflerimizi gözardı etmeden izleyici sorununa yoğunlaşmak iyi olur diye düşünüyorum. Aynı yerde nefes alıyorsak, inisiyatifler galerilerle ne şekilde daha uzun soluklu ilişkiler kurabilirler? Galeriler inisiyatiflerle mekan paylaşabilir mi? Peki ya çalışanlarını veya kontaklarını?  Bugün galerilerin temsil ettiği birçok sanatçı bir zamanlar sanatçı kolektiflerinin içinde yer almaktaydı; bazıları halen bu kolektiflerin etkin bir parçası. Peki inisiyatifleri desteklemek ve onlarla işbirliği yapmak için galeriler ne yapıyor? Galeriler inisiyatiflerden ne öğrenebilir? Tam da bu yüzden fuardaki bu yanyanalığın çok önemli bir amacı olduğunu ve galerilerin öncelikli izleyici kitlemiz olduğunu düşünüyorum.